Thứ Tư, 20 tháng 7, 2022

Ban đêm chuột cũng ngủ

Truyện ngắn Wolfgang Borchert
Bản dịch Lưu Thủy Hương 

*

Trên bức tường hiu quạnh cái miệng cửa sổ trống rỗng ngáp dài trong ánh chiều sớm rực màu tím đỏ. Từng đám mây bụi đong đưa qua những đống xương cốt ống khói vươn cao ngất ngưởng. Hoang mạc gạch đá chìm dần vào giấc ngủ.


Nó nhắm mắt lại. Trời bỗng nhiên thêm tối. Cảm giác ai đó đang đi đến và rồi đứng trước mặt nó, trong tối tăm, trong tĩnh lặng. Giờ thì họ tóm được mình! Nó nghĩ. Nhưng khi hé mắt ra nhìn nó chỉ thấy đôi chân với hai ống quần sờn cũ. Mà chân thì cong đến độ có thể nhìn xuyên qua khoảng trống ở giữa. Nó đánh bạo lướt mắt lên phía trên ống quần và nhận ra một người đàn ông lớn tuổi. Ông ta cầm một con dao và xách một cái giỏ. Mấy ngón tay có dính chút xíu đất. Cái gì đây, cháu ngủ ở chỗ này à? người đàn ông hỏi và nhìn từ bên trên xuống mớ tóc bù xù. Jürgen nheo mắt nhìn vầng thái dương giữa đôi chân người đàn ông và nói: Không, cháu không ngủ. Cháu phải canh chừng ở đây. Người ấy gật đầu: Cho nên cháu phải có một cây gậy lớn như vậy? Dạ đúng, Jürgen mạnh dạn trả lời và cầm chắc cây gậy.
Mà cháu canh chừng chuyện gì?
Cháu không nói ra được. Nó giữ chặt lấy cây gậy bằng hai tay. Chắc canh tiền chứ gì? Người đàn ông đặt giỏ xuống và lau con dao qua lại trên mông quần.
Không, không phải vì tiền đâu, Jürgen khó chịu nói. Vì một cái hoàn toàn khác.
Vậy à, thì cái gì?
Cháu không nói được. Chỉ là một cái khác thôi.
Ừ, thì thôi vậy. Cho nên ông cũng sẽ không nói cho cháu biết, ông có thứ gì trong giỏ. Người đàn ông dùng chân đá vào cái giỏ và xếp con dao lại.
Phì, mình có thể đoán được cái gì trong giỏ, Jürgen kiêu ngạo nghĩ; thức ăn cho thỏ chứ gì.
Ôi, đúng rồi! người đàn ông kinh ngạc nói; thật là một chàng trai lanh lợi. Cháu bao nhiêu tuổi?
Chín.
Ôi chao, thử nghĩ xem, chín tuổi rồi đó. Vậy cháu cũng biết ba lần chín là bao nhiêu?
Chắc luôn, Jürgen nói, và để câu giờ, nó cù cưa: Quá dễ mà. Rồi nó nhìn xuyên qua cặp chân của người đàn ông. Ba lần chín, phải không? nó hỏi lại. Là hai mươi bảy. Cháu tính được ngay.
Đúng rồi, người đàn ông nói, và ông cũng có chừng đó con thỏ.
Jürgen tròn miệng: Hai mươi bảy con?
Cháu có thể xem chúng. Nhiều con còn nhỏ tí xíu. Cháu muốn xem không?
Nhưng cháu không thể. Cháu phải canh chừng, Jürgen lưỡng lự nói.
Lúc nào cũng canh sao? người đàn ông hỏi, kể cả ban đêm?
Ban đêm cũng vậy. Mọi lúc. Mọi khi. Jürgen ngước nhìn đôi chân cong. Kể từ hôm thứ bảy, nó thì thầm.
Vậy cháu không về nhà sao? Cháu cũng phải ăn chứ.
Jürgen nhấc một viên đá lên. Ở đó có nửa miếng bánh mì. Và một cái hộp thiếc.
Cháu hút thuốc? người đàn ông hỏi, cháu có tẩu thuốc không?
Jürgen nắm chặt cây gậy của mình và nói yếu ớt: Cháu rê thuốc. Cháu không thích tẩu.
Tiếc quá, người đàn ông cúi xuống cái giỏ, lẽ ra cháu có thể xem đám thỏ. Đặc biệt là mấy chú thỏ đực. Biết đâu cháu lựa được một chú. Vậy mà cháu lại không thể rời khỏi đây.
Không, Jürgen buồn rầu nói, không không.
Người đàn ông cầm giỏ và đứng thẳng lên. Ai chà, nếu cháu phải ở lại đây - tiếc quá. Và ông ta quay đi. Nếu ông không tố cáo cháu, Jürgen nói theo vội vã, đó là vì mấy con chuột cống.
Đôi chân cong quay trở lại một bước: Vì đám chuột cống?
Dạ. Chuột ăn xác chết. Xác người. Tụi nó sống bằng cách đó.
Ai nói như vậy?
Thầy giáo của tụi cháu.
Và bây giờ cháu canh chừng mấy con chuột? người đàn ông hỏi.
Không phải canh mấy con chuột! Rồi nó nói thật khẽ khàng. Em trai của cháu, nó đang nằm dưới đó. Ở đằng kia. Jürgen dùng gậy chỉ vào những bức tường sụp đổ. Nhà của tụi cháu bị trúng một trái bom. Đột nhiên ánh sáng dưới tầng hầm biến mất. Và nó cũng biến mất. Cả nhà cứ gọi mãi. Em nhỏ hơn cháu nhiều. Chỉ mới bốn tuổi. Em vẫn còn ở đây thôi. Em nhỏ hơn cháu rất nhiều mà.
Người đàn ông nhìn từ bên trên xuống mớ tóc bù xù. Bỗng rồi ông nói: Vậy đó, thầy giáo không dạy các cháu là chuột ngủ vào ban đêm hay sao?
Không, Jürgen thì thầm và đột nhiên trông nó rất mệt mỏi, thầy của cháu không dạy như vậy.
Hừ, người đàn ông nói, giáo viên gì mà không biết chuyện đó. Buổi tối chuột cũng ngủ chứ. Buổi tối cháu có thể an tâm về nhà. Buổi tối chuột luôn luôn ngủ mà. Khi bóng đêm kéo đến, thì tụi nó đã ngủ rồi.
Jürgen lấy gậy xới những cái hốc nhỏ trong đống gạch đổ. Nhiều cái giường nhỏ, nó suy tưởng, tất cả đều là những cái giường nhỏ. Rồi người đàn ông nói (và đôi chân cong của ông ta lúc này rất bồn chồn): Cháu biết không? Bây giờ ông sẽ đi cho thỏ ăn thật nhanh, và khi trời tối ông sẽ đến đón cháu. Có thể ông mang đến một con thỏ. Một con thỏ nhỏ, cháu nghĩ sao?
Jürgen tạo ra những hốc nhỏ trong đống đổ nát. Nhiều con thỏ nhỏ. Trắng, xám, trắng xám. Cháu không biết, nó thì thào và hướng về đôi chân cong, nếu tụi nó thực sự ngủ vào ban đêm.
Người đàn ông leo qua bức tường đổ rời xa con đường. Dĩ nhiên, từ xa ông nói với lại, thầy giáo của cháu nên nghỉ việc, nếu anh ta không biết điều đó.
Jürgen đứng dậy và hỏi: Nếu cháu có thể lấy một con? Thì chắc là một con màu trắng?
Ông sẽ cố gắng, người đàn ông la lên khi đã rời xa, nhưng cháu phải đợi cho tới lúc đó. Ông sẽ đi về nhà với cháu, có nghe không? Ông phải nói cho cha của cháu biết cách đóng một cái chuồng thỏ. Cha con cháu phải biết cách.
Dạ được, Jürgen gọi theo, cháu đợi. Cháu còn phải canh chừng cho tới khi trời tối. Chắc chắn là cháu đợi. Rồi nó kêu: Ở nhà cháu cũng còn ván, ván thùng.
Nhưng người đàn ông không nghe thấy nữa. Ông đi về phía mặt trời với đôi chân cong vòng. Mặt trời đã đỏ màu chiều muộn và rồi Jürgen có thể nhìn thấy vầng thái dương qua hai cái chân thật là cong. Và rồi chiếc giỏ lắc lư qua lại rộn ràng. Trong giỏ có thức ăn cho thỏ. Thức ăn cho thỏ màu xanh, phảng phất màu xám của đổ nát.

*

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét