Ban đêm chuột cũng ngủ

Truyện ngắn Wolfgang Borchert
Bản dịch Lưu Thủy Hương 

*

Trên bức tường hiu quạnh cái miệng cửa sổ trống rỗng ngáp dài trong ánh chiều sớm rực màu tím đỏ. Từng đám mây bụi đong đưa qua những đống xương cốt ống khói vươn cao ngất ngưởng. Hoang mạc gạch đá chìm dần vào giấc ngủ.

Nó nhắm mắt lại. Trời bỗng nhiên thêm tối. Cảm giác ai đó đang đi đến và rồi đứng trước mặt nó, trong tối tăm, trong tĩnh lặng. Giờ thì họ tóm được mình! Nó nghĩ. Nhưng khi hé mắt ra nhìn nó chỉ thấy đôi chân với hai ống quần sờn cũ. Mà chân thì cong đến độ có thể nhìn xuyên qua khoảng trống ở giữa. Nó đánh bạo lướt mắt lên phía trên ống quần và nhận ra một người đàn ông lớn tuổi. Ông ta cầm một con dao và xách một cái giỏ. Mấy ngón tay có dính chút xíu đất.

Lời nguyền mùa tang ma

Lệnh phong tỏa đã không thể cách ly gia đình cô Loan và gia đình ông Tung ra, mà đẩy họ lại gần nhau hơn. Giữa cơn hoạn nạn, đói khát và quẫn trí, lời nguyền của cô Loan đội mồ quay về, đòi từng mạng sống.

Những kẻ vô công rỗi nghề có quá nhiều thời gian để hóng chuyện bên nhà hàng xóm. Từ năm ngoái, rẻo đất rộng hai mét bên hông nhà của cô Loan đã biến thành dãy nhà bếp của quán nhậu Tung Hoành. Bây giờ, ngồi trong nhà cô cũng nghe được họ nói gì, nấu gì, ăn gì trên đất của cô. Nơi đó từng là lối đi sang trọng của cô từ cổng ra phía sau nhà. Dọc bên tường cô treo mấy giò phong lan và đặt mấy chậu bông sứ. Buổi chiều mát, cô còn nằm đó đong đưa trên võng, online tâm sự với bạn bè facebook. Nhờ nó mà căn nhà nhỏ xíu của cô thông thoáng hơn mấy căn nhà khác trong con hẻm chật chội, tù túng. Cô về Bến Tre làm đám giỗ cho má cô ba ngày, lúc quay trở lại, cái tường gạch mới xây đã lấn sang tới tận vách nhà.

 

Cô Loan đứng ở cổng nhìn sững cái tường gạch nham nhở, không dám tin đây là căn nhà của mình. Lối đi tráng xi măng bên hông nhà biến đâu mất. Mấy giò phong lan biến đâu mất. Năm chậu bông sứ biến đâu mất. Cô mở cửa, rón rén đi vô sân như tên ăn trộm. Cảm giác sợ hãi, cảm giác xa lạ làm cái đầu của cô quay u u như có chong chóng trong đó.

Vạn câu tình cũ

(Viết tặng X, giữa mùa corona khốc liệt)

*

Xe cứu thương hụ còi trên đường cao tốc 405, hối hả rẽ về hướng Euclid. Một ngày cuối thu, những hàng cọ đen đổ bóng trên con đường dẫn vào bệnh viện Fountain Valley.

Người phụ nữ nằm trên xe, thân thể bất động, đôi mắt vô vọng nhìn lên bầu trời giăng giăng mưa bụi. Khi chiếc băng ca được đẩy vào hành lang phòng cấp cứu, cô khép mắt lại, gọi tên một người.

*

Ánh trăng đổ dài soi hai chiếc bóng thẩn thơ trôi dọc bờ biển. Sóng cuốn vết chân của họ ra khơi, để lại mặt cát ướt phẳng lì. Biển ban đêm mịt mùng tăm tối, như muôn trùng, như bất tận.

Mái tóc nàng bay theo gió. Huy đưa tay đón những sợi tóc mềm, thơm hương ngày cũ.

- Ngày mai rời đảo rồi. Anh vẫn không thể nắm tay em.

- Tình cũ ba mươi năm, làm sao nắm giữ. Ngày mai, mỗi đứa một nẻo đường.

- Tại sao em trở về sau ba mươi năm ra đi biền biệt?

- Vì em muốn tìm lại những gì đã mất.

 

Qua miền hơi thở - Lauf durch die Atemdomäne

 

Chiếc xe tăng tốc vượt qua cây cầu dây bắt ngang thung lũng.

Bốn chiếc bánh cao su nhảy lóc cóc trên những tấm ván gỗ mục. Nhiều tấm hư hỏng rơi theo vòng quay của bánh xe, rơi mông lung xuống vực thẳm mù mịt.

Phía trước là đỉnh núi mù sương. Phía sau là màn mưa giăng xám ngắt. T thì thầm:

“Lạy Trời. Bên kia là vùng tự do.”

Sương tràn vào miệng cô, lạnh lẽo. Trên vùng cao thiếu dưỡng khí, cổ người teo lại như trái táo khô, da người hóa xanh xao như lá chuối non.

“Cố lên. Bên kia là vùng an toàn.”

T cố gắng kêu lên trong tiếng thở. H ngồi sau tay lái, không nói gì. Anh đang tập trung cho xe chạy lên những tấm ván mục. Cuộc săn đuổi sẽ đến hồi bi thảm. Hoặc là chúng kéo đến hủy diệt mạng sống của hai người. Hoặc là chiếc xe rơi xuống vực thẳm trùng trùng, mang theo hai mạng sống và ba cái xác chết.

L, V, A nằm trên băng ghế sau, đầu nghẹo qua một bên, miệng há hốc. Khi H cuống cuồng lái chiếc xe ăn cắp chạy đi, ba người này đã nhảy lên theo. Trong cơn hoảng loạn, chiếc xe tông sập cánh cổng trại đã được hàn kín, càn lên những cuộn dây kẽm gai. H bẻ tay lái, cho xe lao vào khu rừng dương sỉ rậm rạp. Vực thẳm bát ngát đột ngột hiện ra trước mặt. Nó ở đó từ bao giờ chờ nuốt trọn những mạng người trốn ra từ trại tập trung. Nó không đen như địa ngục mà lại trắng như sương. Cây cỏ, rong rêu bám hai bên bờ vách đá cũng trắng. Đá cũng trắng. Một màu trắng khủng khiếp.

 

H ra lệnh:

“Em cầm súng, quay lại phía sau, bắn vào bất cứ thứ gì chuyển động.”

T hiểu, mệnh lệnh này không chỉ nhằm vào bọn săn người mà còn nhằm vào V. Phải. V là kẻ từng quản thúc họ trong trại tập trung. Hắn từng có trong tay một trung đội chó săn, giữ nhiệm vụ canh gác và xử tử những kẻ chống đối. Nhưng những con chó dữ của V đã rơi vào tay bọn săn người. Từng con, từng con một. Rồi theo thời gian V cũng trở thành một phạm nhân bị giam trong trại tập trung, như những con người khác. Một phạm nhân bị cả trại giam căm ghét. Chủ của V đã quên hắn, bỏ mặc hắn trong đói khát.

Mùa Xuân Mậu Thân

Tôi đăng lại một truyện ngắn viết vào mùa xuân 2013. Hôm nay là ngày mùng một Tết Mậu Tuất, tròn năm mươi năm cuộc thảm sát Mâu Thân - tôi cũng vừa năm mươi tuổi. Tôi sanh năm Mâu Thân, bị dấu ấn lịch sử đóng xuống cuộc đời như một vết tích. Chỉ cần mở miệng nói "sanh năm 68" là người đối diện có thể đáp suôn sẻ: "à, năm Mậu Thân". Mà tôi lại được sanh ngay trong đợt pháo Việt Cộng bắn vào Sài Gòn, pháo rớt trúng nhà bảo sanh ngay cạnh giường Mẹ, suýt nữa tôi chết mà không kịp thấy ánh sáng mặt trời. Bởi vậy mà khi tôi cầm bút, điều làm tôi khắc khoải nhất vẫn là: đề tài Mậu Thân, nó như một tảng đá quá nặng mà tôi phải khổ sở mang vác. Tôi viết về Mậu Thân vì trách nhiệm làm người bảo tôi phải viết, viết một lần hay viết cả đời mình thì cũng chỉ là một cách bỏ tảng đá trên lưng xuống.
Không ai có thể áp đặt cho tôi chữ "hận thù" khi mà ở thời điểm tang thương Tết Mậu Thân tôi còn nằm trong bụng mẹ. Không ai có thể kết án tôi là cực đoan khi trên con đường đi tìm sự thật tôi chỉ là một đứa trẻ -suốt một thời thơ ấu - đã không biết rằng mình cất tiếng khóc chào đời giữa hàng triệu tiếng khóc đau thương. 
Năm nay tôi năm mươi tuổi, đủ già, đủ chín chắn để điềm tĩnh nói rằng: "Giết người là một tội ác cần phải được xét xử".
Giết người vô tội không phương tự vệ, giết trẻ em phụ nữ, thảm sát xóm làng, thảm sát bạn bè thầy cô lại càng không thể nào biện minh hay tha thứ được, bởi đó là tội ác của quỷ dữ.

- Thriller -
 

Sống giữa xác chết

Cơn ác mộng bắt đầu khi Lân quyết định giấu xác thằng nhỏ đánh giày vô tủ áo quần.

Thật ra, tôi chẳng lạ lùng gì chuyện giết người và phi tang xác chết. Báo chí đăng đầy, như cơm bữa. Ở nơi nào có hoa hậu thì ở nơi đó có án mạng. Đọc riết rồi quen. Đọc quen rồi ghiền. Càng giết dã man càng gây cảm xúc mạnh. Khoái nhất là những bài báo có kèm theo hình ảnh minh hoạ. Một vài vũng máu đen. Một cái chân người chết tái ngắt ló ra sau tấm chiếu. Tờ báo tôi vừa đọc sáng nay trên máy bay đưa tin cô nữ sinh hoa hậu bị người yêu hãm hiếp rồi chặt ra từng khúc. Báo đăng chi tiết tới độ tôi bỗng cảm thấy nghẹt thở vì bị thằng cuồng dâm bóp cổ. Mấy ngón tay tôi đau rêm như đang bị nó cắt ra từng đốt. Tôi nhìn qua người khách kế bên, ông ta cũng đang đọc bài báo đó. Khuôn mặt người đàn ông đờ đẫn trong nỗi sợ hãi khoái trá. Cặp mắt có hai cái mí sưng bụp và mọng đỏ ngước lên nhìn tôi. “Tất cả chúng ta đều có thể trở thành kẻ giết người.” Tôi rùng mình như bị bắt quả tang. “Hay trở thành kẻ bị giết.”

Mẹ Việt Nam anh hùng

là danh hiệu mà nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam tặng hoặc truy tặng những phụ nữ Việt Nam có nhiều cống hiến, hi sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế. Danh hiệu này được ban hành theo pháp lệnh Quy định danh hiệu vinh dự Nhà nước ngày 29 tháng 8 năm 1994 [1] và pháp lệnh sửa đổi bổ sung số 05/2012/UBTVQH13 ngày 20/10/2012 của Ủy ban thường vụ Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Và được quy định trong Luật Thi đua khen thưởng năm 2003.

Bác Thao không bao giờ lướt mạng để biết những dòng định nghĩa nằm trên Wikipedia. Bác chỉ đọc báo giấy. Những trang báo cũ nhăn nhúm do cửa hàng thực phẩm Á Châu bên cạnh thải ra. Đôi lúc chúng có mùi mực khô, mùi xoài chín. Đôi lúc chúng loang lổ nước tương ớt, nước màu dừa. Đôi lúc chúng đăng tin của hai ba tháng trước hay cả năm trước. Đấy là thứ báo để chèn thùng thực phẩm vận chuyển từ Việt Nam sang. Em Lam cứ tống nguyên từng vò giấy ẩm mốc vào túi nhựa rồi mang sang cho bác. Không cho thì cũng quẳng đi, báo rác ném vào thùng rác, mỗi tuần có nhân viên sở vệ sinh đến đổ vào ngày thứ ba.

Tác giả Wolfgang Borchert

Wolfgang Borchert sanh ngày 20 tháng 5 năm 1921 tại Hamburg, mất ngày 20 tháng 11 năm 1947 tại Basel (Thuỵ Sĩ), là nhà văn, nhà thơ và nghệ sĩ sân khấu. Tác phẩm của ông ngày nay được đưa vào giảng dạy trong các trường trung học ở Đức, là những ví dụ tiêu biểu cho dòng văn học đổ nát "Trümmerliteratur" (hay dòng văn học tàn phá - Kahlschlagliteratur) sau chiến tranh.

Radi

Bản dịch của Lưu Thủy Hương



Hồi đêm thằng Radi ghé chỗ tôi. Vẫn mái tóc vàng và nụ cười trên khuôn mặt nở nang mềm dịu. Cặp mắt nó cũng như mọi khi: hơi nhút nhát và hơi thiếu tự tin. Cũng vẫn vài sợi râu vàng lún phún.
Tất cả vẫn thế.
Radi, cậu chết rồi mà, tôi nói.
Ừ, chết rồi, nó trả lời, mà cậu đừng cười nhé.
Vì sao mình phải cười?

Trò chơi bóng ky

Bản dịch của Lưu Thủy Hương

Chúng tôi là kẻ chơi bóng gỗ.

Chúng tôi chính là những quả bóng.

Nhưng đồng thời cũng là những con ky,

gục đổ cuối đường.

Và đường băng với tiếng vang ầm ĩ,

là trái tim của chúng tôi.

Đồng hồ bếp

Bản dịch của Lưu Thủy Hương

Họ để ý đến gã từ lúc gã còn ở đằng xa đi tới. Gã có bộ mặt già nua nhưng dáng đi lại cho thấy rằng, gã chỉ mới vừa hai mươi. Ông cụ non ngồi xuống bên họ trên băng ghế. Và rồi cụ cho họ xem cái đang cầm trong tay.
Đây là cái đồng hồ nhà bếp của chúng tôi, gã nói và nhìn quanh hàng người ngồi dưới nắng. Vâng, tôi vẫn tìm ra nó. Nó còn sót lại.
Gã đưa chiếc đĩa đồng hồ trắng tròn ra phía trước và chậm ngón tay lên mấy con số sơn xanh.

Thú dữ trên con đường 24

Cô ngồi trước mặt tôi, bao giờ cũng bắt đầu bằng một lời chào ngắn.

Chào bạn.

Chào.

Đôi khi, sau lời chào, cô im lặng rất lâu. Những ngón tay mảnh dẻ duỗi thẳng ra, bất động và không trọng lượng.

Khuya rồi. Chúng ta đi thôi - Tôi thì thầm.

Con chờ bố ở vườn hoa

Khi nó ngủ say, cụ Tâm mới nhìn rõ được món đồ chơi trong tay thằng bé. Bàn tay nhỏ xíu lấm đen thanh thản mở ra trong cơn mơ. Thoạt đầu cụ Tâm tưởng, đấy là cái bật lửa bằng ga. Nó chỉ lớn khoảng bằng ngón tay trỏ của cụ, vuông vức, cũ kỹ và đơn điệu một màu xanh lục. Thằng bé luôn giấu kỹ món đồ chơi duy nhất của nó trong người. Chỉ những khi rảnh rỗi, hay trước lúc đi ngủ, nó mới lấy ra, cẩn thận gỡ bỏ lớp bao nilon. Nó đặt khối nhựa vô tri vào giữa lòng bàn tay, cau mày nhìn chăm chăm vào đấy, cứ như nó muốn tìm kiếm một điều gì.

Cái này của bố cháu để lại.

Vùng đất Dracula - trích đoạn nhật ký của Harker

Ngày 3 tháng 5, Bistritz

Vùng đất mà tôi tìm thấy trên bản đồ nằm ở miền Đông xa thẳm, lưng chừng trong khoảng biên giới ba nước Transylnavia, Moldavia và Buconiva, giữa dãy Karpaten. Một vùng đất hoang dã ít được biết tới nhất ở châu Âu. Tuy nhiên, không có một bản đồ hay cuốn sách nào giúp tôi xác định được vị trí chính xác của lâu đài Dracula.

(Jonathan Harker)

Không còn nắng sớm mai

Trong bóng đêm.

Nó bước vào nhà. Vừa đến bên cạnh mép giường, đã nói ngay lời từ biệt.

Trời gần sáng là con đi.

Nó mặc bộ đồ rách nát, đầy những vệt mối xông. Ống tay bên phải chứa cả một tổ mối. Những con mối già nua. Những cái xác khô không răng. Nó vẫn vụng về như thế. Vụng về để rơi mấy xác mối lên sàn nhà sạch sẽ.

Em cứ gặm cỏ ngon, anh phải tìm đường thoát

Bọn bất lương. Bọn giết người. Thả tao ra. Gã vừa la vừa đấm đá điên cuồng lên cánh cửa khoá. Ngoài kia, đám kỹ sư đồng nghiệp vô sự vẫn ngồi ung dung bên bàn cà phê. Một người lơ đãng quan sát những giọt cà phê nâu đen nhỏ đều đặn xuống lớp sữa đặc vàng nhạt. Một người ngắm nghía đôi giày da bóng loáng. Ở đầu mũi giày có một vệt xước nhỏ. Người phụ nữ trung niên tóc nhuộm nâu đỏ chăm chú sửa lại đường viền son môi. Chỗ đó hơi bị lem vì tấm bánh croissant buổi sáng. Bọn bất lương. Bọn giết người. Thả tao ra. Lần này gã dùng hết sức quật cái ghế gỗ lên mặt cửa. Một chân ghế gãy ngang chỗ uốn cong. Một chân ghế long ra ở khúc nối. Bất chợt, tiếng đập phá trong phòng bị những tiếng nổ bên ngoài nuốt nghiến.

Ầm. Ầm. Bùng. Bùng. Con đập lớn nhất trạm bắt đầu xả nước. Con đập thứ hai cũng được kéo cầu giao. Mười hai con thuỷ quái cuồng nộ lồng lên, kêu rú, nổ tung bọt trắng. Chúng phóng qua cửa đập, ngốn ngấu tất cả những vật cản trên đường. Chúng tràn xuống chân núi, ập vào dòng lũ hung tợn thành những con khủng long trắng dã. Trời đất một màu trắng dã. Ruộng nương biến mất. Nhà cửa biến mất.

Cõi lang lang

Sophia Ferdinand là một kiều nữ tóc vàng đẹp mê hồn. Đôi môi nàng căng đầy và đỏ sẫm như trái anh đào chín mọng. Ngay từ lần đầu tiên gặp gỡ, tôi đã không kiềm chế được khao khát đè nghiến hàm răng mình lên làn da ẩm ướt để chiếm đoạt vị ngọt phồn thực. Thân hình Sophia tròn trịa căng cứng và trắng nõn như búp măng tây tháng tư. Khi ôm tấm thân mê loạn đấy vào lòng, tôi đã không còn biết mình là ai. Cả gian phòng tràn ngập niềm lạc thú: chiếm đoạt và xả hận.

Cường toan thần giáo

Có một thế giới thần tiên diễm tuyệt ngự trị trong niềm tin bất tử của dân làng. Không ai biết chính xác nó ở đâu, nhưng mọi người đều quả quyết rằng nó ở rất gần. Trong trường học, các thầy cô giáo dạy rằng, thế giới thần tiên nằm ngay trên triền núi. Ở các buổi họp, cấp lãnh đạo cũng kiên quyết khẳng định, chỉ cần vượt qua bên kia sông là tới bồng lai.

Tội phạm

Khi tôi vạch đám đông tiến vào thì gã vẫn còn khư khư ôm chặt cái ví da trước ngực. Đấy là loại ví da nữ to bằng nửa quyển tập, loại ví sang trọng chỉ thấy trong phim ảnh và các web quảng cáo. Vợ tôi cũng có vài ba cái như thế, nhưng cốt để khoe khoang bạn bè chứ chả dại mà nhởn nhơ cầm ra phố.
Chị bán ngô luộc, một tay nách thúng ngô, một tay kẹp chặt khuỷu tay gã thanh niên, nhanh nhảu báo cáo:
- Thằng kia đã vác ba lô chạy sang phố Đồng Bát rồi, anh ạ.

Tuổi biến thế

Tặng tập thể sinh viên lớp TT 11 (A, B, DT) đại học Nông Lâm

* 

Đồi Nông Lâm trong trái tim tôi

Bây chừ là tháng hai, mùa của những cơn mưa. Bên ngoài khung cửa sổ đất trời trắng xoá. Nước lênh láng. Nước mịt mùng. Cả đám con trai bị nhốt trong căn phòng ký túc xá chật hẹp. My cũng rứa. Nhưng My không có hộ khẩu ở đây. My chỉ theo thằng Thăng về chơi. Lúc ban đầu My xin ở lại vì đêm hôm không tiện về xa. Dần dà My chẳng xin phép ai, cứ ở lại như người trong phòng. Chẳng ai ghét My, nhưng đứa mô cũng thấy bất tiện. Mùa khô ráo còn đỡ tù túng, đứa đi đứa về, ít ra cũng còn chỗ mà thở. Mùa thi cử cũng phải vùi đầu vô bài vở, ít ai để ý tới một đứa con gái mặc bộ đồ mỏng nhởn nhơ đi lại trong phòng. Mùa này bị mưa nhốt giữa bốn bức tường, ngồi bó gối trên giường nghe mùi ẩm mốc chui ra từ những lỗ chân lông, tù oải quá. Bài vở chẳng có bao nhiêu mà học. Chữ nghĩa ướt lẹp nhẹp chảy xuống cầu thang, đọng thành một vũng khai rình ngay trước nhà vệ sinh. Cửa nhà tù lúc nào cũng đóng kín mít, chẳng phải vì mùi khai thường trực, mà vì My. Nếu quản lý ký túc xá phát hiện ra My trong phòng, không chỉ thằng Thăng và My bị phạt vạ, cả phòng đều bị hạ hạnh kiểm.

Giáo hội khăn rằn

Lễ động quan kẻ bị hành quyết luôn bắt đầu vào buổi chiều tàn, khi ánh nắng cuối ngày lịm dần trên những cánh đồng thuốc phiện. Bốn người phu nhà đòn tất tả gánh cỗ quan tài ra bãi tha ma. Những bàn chân nứt nẻ dẫm ào qua bờ ruộng nhấp nhô, bất kể chuyện làm kinh động thân xác người đã khuất. Họ phải trở về nhà trước khi bóng đêm dày đặc tràn xuống mang theo lệnh giới nghiêm. Lá triệu vàng tua riềm ngũ sắc trống trơn phần tên tuổi, phất phơ trên đầu linh cửu như tấm giấy khai tử tuyệt vọng gửi vào cõi trời đất mông lung. Không kèn chiền, không hương án, không thân bằng quyến thuộc, cái xác không đầu nằm lạc lõng giữa tám tấm ván thô, chân tay vẫn còn co quắp vì khiếp sợ.